De pot verwijt de ketel, vertrouwen is op alle fronten zoek!
De politiek en media richten hun pijlen op de financiële sector. Commissie De Wit legt momenteel misstanden bloot. Maar uit onderzoek blijkt dat politiek en media nog minder vertrouwen genieten dan de financiële sector. Wanneer wordt voor hen een onderzoekscommissie ingesteld? Oproep aan iedereen die suggesties heeft voor zo’n commissie!
De gevolgen van de kredietcrisis wegen zwaar op de dagelijkse gang van zaken van vele huishoudens, bedrijven en instellingen. Dankzij de Commissie De Wit komt veel van het onrecht dat Nederlanders is aangedaan boven tafel. Belangrijkste verwijt: het beschamen van het vertrouwen dat mensen stelden in hun financiële dienstverlener. De politiek slijpt de messen, de media doen gretig verslag en de burgers? Die halen massaal de broekriem aan. Het vertrouwen in banken en verzekeraars is inderdaad flink gedaald. Recent onderzoek onder klanten van banken en verzekeraars toont een beeld van een paard dat wegrent, met op zijn rug de voorraad vertrouwen. Maar hetzelfde onderzoek toont aan dat het paard niet alleen bepakt is met het vertrouwen van banken en verzekeraars, maar ook met het vertrouwen van burgers in politiek en media.
Laten we de cijfers er eens bij halen. Uit een onderzoek onder 2000 klanten van banken en verzekeraars, uitgevoerd in december 2009 in opdracht van adviesbureau &samhoud, blijkt dat 65% van hen vertrouwen heeft in eigen bank of verzekeraar. 36% van de respondenten heeft vertrouwen in de Nederlandse economie. 43% heeft vertrouwen in overheidsinstellingen die een dienst verlenen aan burgers. Slechts 15% van de respondenten heeft vertrouwen in de financiële sector in het algemeen. Resultaten die uitnodigen om de financiële wereld eens flink aan de tand te voelen. Het onderzoek heeft echter nog een staartje. Nadere bestudering laat zien dat de media slechts 14% van het vertrouwen van de 2000 respondenten geniet. De politiek scoort nog lager: 13%.
Waar alle ogen gericht zijn op financiële dienstverleners, blijkt uit dit onderzoek dat er veel meer instanties en instellingen zijn die onze onderzoekende blikken verdienen. Naast de financiële reuzen zijn met name de politiek en de media een groot gedeelte van het vertrouwen van hun publiek verloren. En laat het nu net deze instituten zijn die veelvuldig mening en oordeel uitvergroten. Maar zijn zij niet net zo afhankelijk van het in hun gestelde vertrouwen? Hun wijzende vingers richting banken en verzekeraars kunnen we gerust categoriseren onder de noemer ‘de pot verwijt de ketel’. Wordt het niet eens tijd dat, na de ketel, nu ook de pot eens wordt gehoord door een onderzoekscommissie, laten we zeggen de Commissie Vertrouwenscrisis?
Relatief gezien hebben mensen nog altijd een behoorlijk vertrouwen in hun eigen bank of verzekeraar. En de financiële sector in het algemeen doet het weliswaar slecht, maar politiek en media respectievelijk beleidsbepalers en gezichtsbepalers, scoren nog slechter. Zoals de waard is vertrouwt hij zijn gasten. Balkenende begon zo voortvarend met het vragen van aandacht voor normen en waarden, maar hij heeft het niet afgemaakt. Zijn geloofwaardigheid kalft af, van banaliteiten als het niet sneeuwvrij maken van zijn stoep in Capelle aan de IJssel tot zijn onhandige reactie op het rapport van de Commissie Davids.
Vertrouwen is momenteel ver te zoeken. Iedereen wijst naar elkaar. Slechts 1 op de 2 mensen heeft vertrouwen in de ander. Zolang mensen blijven wijzen en niet naar zichzelf durven te kijken, zal de vertrouwenscrisis blijven bestaan. Hoeveel mensen hebben vertrouwen in zichzelf? Uit de bankwereld zijn inmiddels enkele excuses gekomen. Er rolt hier en daar zelfs een kop. Maar nogmaals, wat gebeurt er met de politiek en de media? Zij zijn net zo goed afhankelijk van het vertrouwen van respectievelijk de burger en de kijker.
Het gekrakeel moet stoppen, de wijzende vingers moeten naar beneden, partijen die met polariseren menen grote winst te behalen in de ontstane commotie, moeten hun verantwoordelijkheid nemen. Als politiek en media het vertrouwen terug willen, zullen ze aan zichzelf moeten werken. Ze zullen zich meer moeten verbinden: met zichzelf, dat vergroot het zelfinzicht, en met anderen. Alleen van daaruit kan vertrouwen groeien. Laten we daar met politiek, media, overheden, financiële dienstverleners en burgers onze energie in steken: Together we build a brighter future!
Oproep!
Een onderzoekscommissie die het vertrouwen in Politiek en Media nader gaat onderzoeken.
Wie zou daar in plaats kunnen nemen? Hebt u suggesties? Laat het ons weten en reageer!
Proces Wilders: 80 man politie, 50 journalisten en 30 toeschouwers!
Door Jip Samhoud (20), ondernemer en oud Jeugdpremier
Op woensdag 3 februari 2010 moest Geert Wilders voor de rechter verschijnen. Binnen twintig minuten zat het er al weer op en had de rechter een besluit genomen. Wilders reed weg met piepende banden na een verklaring te hebben afgelegd die we inmiddels van hem kennen: dat de rechtelijke macht een dictatuur is. Het legertje verslaggevers bleef gretig pennend en filmend achter.
Waar zijn we nou helemaal mee bezig? Laten we het eens van een nuchtere kant bekijken. Voor een rechtszitting die niet meer dan twintig minuten duurde, waarbij alleen de reachter aan het woord was geweest en waarvan de uitkomst ook in een e-mailtje gezet had kunnen worden, waren nodig: 5 auto’s om Geert Wilders veilig te vervoeren, een politiehelikopter, 3 ME-busjes, zo’n 80 politiemensen, ongeveer 50 journalisten, waarvan twee NOS-crews, elk compleet opgetuigd met zendauto, cameraploeg en verslaggever.
Dat alles om bovenop het nieuws te zitten? Welk nieuws? De reactie van Geert Wilders was namelijk voorspelbaar: de rechtelijke macht is volgens hem een dictatuur, net als hij dat vindt van de media terwijl hij zichzelf juist ziet als de grootste democraat van het land.
De NOS had een hoop geld kunnen besparen voor de publieke omroep door te volstaan met recente archiefbeelden van verklaringen door Wilders. Het zou bovendien een passend antwoord zijn in het kat en muisspel dat Wilders speelt ten aanzien van de media. Want het debat gaat hij maar niet aan, kijk bijvoorbeeld naar zijn afzegging voor het door Radio 1 georganiseerde lijsttrekkersdebat voor de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen.
Ik was trouwens vergeten te noemen dat er ook nog een groepje van ongeveer 30 toeschouwers aanwezig was buiten de rechtszaal. Ze vielen ook niet echt op, moet ik zeggen. Ze werden compleet omringd door een troepenmacht van politie en journalisten. Zou deze rechtszaak nou leven bij burgers?
Samen met een paar collega’s was ik daar om blauwe voetballen van verbinding uit te delen. Ons doel is om mensen op te roepen zich te verbinden; juist op deze plek waar de vrijheid van meningsuiting ter discussie staat en polarisatie dreigt. Al ballend raakte ik aan de praat met een journalist die ons initiatief erg goed vond. Hij zei er echter bij dat dit niet de plek en omstandigheid was om onze boodschap te verkondigen. ‘Dit is het slagveld, hier woedt een oorlog. Zoek een ander podium zodat de aandacht op jou gevestigd wordt’, zei hij. Moest ik dit zien als een uitspraak van een ietwat gedeformeerde journalist die de nadruk wil leggen op sensatie? Om me heen kijkend naar al die politiemensen, die ME-busjes en die helikopter, had het tafereel inderdaad iets weg van een warzone. En die groep ‘embedded’ journalisten paste ook helemaal in het beeld van moderne oorlogvoering.
In hoeverre is dit nou ‘spek en bonen oorlog’? Het lijkt wel of Geert Wilders precies krijgt wat hij wil: onrust, wantrouwen en polarisatie. Dat kan toch niet de bedoeling zijn?
Vorige week was ik in Johannesburg en Soweto en bezocht er onder andere het Apartheidmuseum. Over geweld gesproken. Die mensen in Zuid-Afrika zijn tientallen jaren wettelijk benadeeld geweest en om het tij te keren hebben ze hun leven gewaagd voor gelijke rechten. Dat was pas oorlog. Nu, na 16 jaar zonder Apartheid, zijn de sporen nog niet uitgewist. De schoonheid van de natuur, de diversiteit van culturen en de opbrengsten van goud en diamanten worden nog altijd overschaduwd door de verschillen tussen mensen. Hier in Amsterdam, voor het Gerechtsgebouw, besefte ik dat het juist goed was om mensen op te roepen zich te verbinden. Onze vrijheid van meningsuiting moet absoluut worden beschermd, maar de verantwoordelijkheid van meningsuiting ook. Daar moet het proces over gaan.
Apartheid is een wereldberoemd Nederlands woord. Het wordt tijd dat we een nieuw woord introduceren. Dat woord is Verbinding. Wie doet er mee?
Geert Wilders
Geert Wilders, in de Volkskrant van vandaag Geert W genoemd, heeft zijn slinger. Breed uitgemeten media aandacht voor zijn dagvaarding. Wilders is gedagvaard voor haat zaaien, groepsbelediging en aanzetten tot discriminatie. Voor zijn verweer heeft hij een lange lijst namen samengesteld van mensen die hij als getuigen wil oproepen. Een aantal van deze getuigen moet bevestigen dat zij de Nederlandse samenleving bedreigen met hun anti-westerse uitspraken.
Tegen elkaar roepen wat we willen is een manier om de vrijheid van meningsuiting te interpreteren. Laten we alleen niet vergeten dat vrijheid per definitie samengaat met verantwoordelijkheid. Onze verantwoordelijkheid is om inderdaad onze mond open te doen en onze mening te geven, maar om ook onze oren open te houden en te luisteren naar de mening van een ander en te streven naar wederzijds begrip, naar verbinding.
Laten we in dat licht ook de vrijheid van meningsuiting bezien. Alleen roepen leidt tot polarisatie en wederzijds cynisme. Daar kan niets op groeien. We kunnen ons niet afzonderen van de rest van de wereld. We moeten ons juist met elkaar verbinden. Alleen samen komen we verder: Together we build a brighter future.
Bekijk de actuele film Into Connection, gemaakt door Salem Samhoud. Het geeft u wellicht een vollediger begrip van wat er gebeurt rondom het komende proces tegen Geert Wilders:
Verbinding met Zuid-Afrika
Aanstaande zaterdag 23 januari 2010 vertrekken we met alle medewerkers van &samhoud voor een inspirerende reis naar Zuid-Afrika. De komende week zal ik via deze blog mijn ervaringen delen.
Ik verheug me enorm op deze reis. Alleen al de wetenschap dat ik naar Johannesburg ga doet me nadenken over de betekenis van ‘Together we build a brighter future.’ 20 jaar geleden was ik daar, in Soweto, in mijn eentje. En daar stond dat billboard met deze tekst erop. Het werd een vast onderdeel van mijn hoger doel en dat van &samhoud. Na al die jaren ga ik nu terug, niet in mijn eentje maar met alle medewerkers van &samhoud: 110 mensen.
Als je naar Zuid-Afrika gaat dan denk je vanzelfsprekend na over de raciale verschillen in dat land. De geschiedenis van Zuid-Afrika geeft daar alle aanleiding toe, maar ook de hedendaagse situatie. De afschaffing van de apartheid in 1994 leidde tot een overheidsbeleid van positieve discriminatie: Black Economic Empowerment (BEE). Deze BEE houdt in dat door blanken gerunde organisaties verplicht zijn om zwarte Zuid-Afrikanen een grotere rol te geven. In 2007 nog werd deze overheidsmaatregel uitgebreid. Wat betekent dit allemaal voor het sentiment in Zuid-Afrika?
Dat is een van de dingen die ik de komende dagen wil onderzoeken: het sentiment onder de mensen. Blank en zwart kunnen beide claimen dat ze slachtoffer zijn van discriminatie. Ze kunnen beide vervallen in een vorm van cynisme die hen neerwaarts duwt. Wat ook kan gebeuren is dat ze die slachtofferrol juist van zich af schudden en uitgaan van zelfvertrouwen en zelfredzaamheid. Dat leidt tot optimisme en verbinding. En over verbinding gesproken, Zuid-Afrika scoorde het hoogst in het vorig jaar gehouden wereldwijde verbindingsonderzoek van &Intoconnection. En dat in een land dat nog steeds extreme armoede kent.
Ook in Nederland zijn groepen die soms terecht kunnen zeggen dat ze worden gediscrimineerd of dat ze minder kansen hebben dan anderen. En toch, ook voor hen geldt dat ze met een slachtofferrol en cynisme helemaal niets oplossen. Een zekere mate van zelfredzaamheid en zelfvertrouwen mag je ook hier van mensen verwachten. We moeten het tenslotte samen doen: Together we build a brighter future.
Het begint bij jezelf – seminar Corporate &trepreneurship
Vrijdag 23 oktober, de afsluitende dag van de &trepreneurial week. Een keur aan sprekers stond klaar: een drietal ondernemers, een intrapreneur en een professor van één van ’s werelds beste universiteiten: Harvard Business School. Met als doel managers en ondernemers te inspireren en te verbinden tot nieuw ondernemers elan.
Spreek je uit
“Als je merkt dat dingen niet eerlijk gaan, moet je niet mee doen. Veel mensen worden gedwongen in hun gedrag, maar blijf bij jezelf. Een echte ondernemer durft vragen te stellen en kritisch te zijn. Als je voelt dat iets niet bij je past, durf je dat dan uit te spreken en op te staan? Dit kan gebeuren in je eigen leven, in de maatschappij of in een bedrijf.” Hiermee trapt Salem Samhoud de dag af. Anderhalf jaar geleden hééft hij zich maatschappelijk uitgesproken door te reageren op Wilders’ film Fitna. Dit deed hij door een eigen film te introduceren: Into Connection. Maar ook nu spreekt hij zich uit: “De wereld heeft meer verbinding nodig. Daarom zijn wij het afgelopen jaar met &Samhoud de wereld ingegaan om mensen op te roepen tot meer verbinding. Dat deden we op een speelse manier met blauwe ballen, maar ook op een serieuze manier met een boek over verbinding en een onderzoek naar verbinding in 14 landen. Als ondernemer heb je de verplichting iets terug te geven. Maak het beter voor de volgende generatie en zorg voor verbinding: together we’ll build a brighter future.”
Wat zijn zo de reflecties na 20 jaar ondernemen? Salem: “Als ondernemer moet je nadenken over de idealen die je vroeger had. Wat zijn je dromen? Wat wordt je blij van? Maar wat kun je ook niet goed? Jouw nadelen zijn uiteindelijk je voordelen. Denk na over waar je de beste in wil worden?”
Salem beschreef het pad dat hij heeft gelopen. Van zijn ervaring bij het zien van het bord ‘Together we’ll build a brighter future’ in Soweto; op een plek waar veel mensen vermoord zijn in de apartheidstijd. Van de avonturen als afwasser in de slaaptrein, tot de perikelen als eigenaar van een centrum voor alternatieve geneeswijzen. Totdat hij zijn echte passie vond en ontdekte waar hij echt goed in wilde worden: dienstverlening en het veranderen van organisaties. Het resultaat: &Samhoud, 120 medewerkers groot en winnaar van menig award, waaronder twee keer op rij nummer 1 Great place to work.
“Als ondernemer heb je een ‘sense of excitement’ nodig, alle strategieën en business modellen zijn niks waard als je niet de moed hebt om op te staan. Jij gaat iets veranderen.”
“Veel mensen denken dat je vrij bent als ondernemer, maar je bent nooit vrij. Je kunt er niet zomaar even uitstappen. Je moet verder. En je moet telkens jezelf overwinnen. En als je groeit, moeten er mensen van het 1e uur weg. Mensen die een belangrijke rol hebben gespeeld in de opbouw van het bedrijf, maar die toch niet geschikt zijn voor de volgende fase Dit is moeilijk omdat je erg veel energie in ze hebt gestoken en je hebt ze geïnspireerd. Maar als ondernemer moet je mensen weg laten gaan. Met wie stop je?”
“The best way to predict the future is to create is”
Met deze spreuk sloot professor Das Narayandas zijn bijdrage aan het seminar Corporate &trepreneurship af. Das ging in op verschillende facetten van ondernemerschap. “Een echte ondernemer is iemand die door de diepe donkere kloven van onzekerheid wil gaan en die de adembenemende hoogvlakten van het succes wil betreden. Maar ik waarschuw je: reken er niet op dat je het laatste bereikt voor je het eerste hebt meegemaakt!”
Ondernemerschap binnen bestaande, grote organisaties is altijd een moeilijk punt geweest. Je botst dan namelijk op tegen het verschil tussen management en ondernemerschap. Wat die verschillen zijn? Om er maar enkele te noemen: ondernemers zijn meer gericht op mogelijkheden, terwijl managers meer gericht zijn op de beschikbare middelen. Ondernemers hebben een revolutionair commitment, terwijl managers doorgaans een evolutionair stap-voor-stap commitment tonen. En dat betekent in de praktijk nogal eens dat ondernemerschap binnen organisaties wordt ontmoedigd, of zelfs de kop in gedrukt. Vervolgens geeft professor Narayandas een aantal tips voor mensen die ondernemend willen zijn binnen bestaande organisaties. Wat moet je doen?:
- Wees bereid om elke dag ontslagen te worden
- Doe alles om de klus gedaan te krijgen, ongeacht je functiebeschrijving
- Laat niets en niemand je van je droom afbrengen
- Vorm een netwerk van goede mensen die je ondersteunen
- Doe je werk ‘ondergronds’ zo lang als het kan
- Onthoud dat het makkelijker is om te vragen om vergeving achteraf, dan om toestemming vooraf
- Hou je visie levend
Ondernemerschap bevorderen
“35% van de Nederlanders heeft de afgelopen tijd een ondernemend idee of een kans gezien. En 7% van de Nederlanders realiseren hun idee dan ook met succes”, zo presenteert Jeroen Geelhoed de uitkomsten van een onderzoek onder 1.300 Nederlanders. Is Nederland daarmee een ondernemend land? Niet echt! Maar hoe wordt je ondernemend? Daar komen verschillende zaken bij kijken. In de eerste plaats gaat het om een persoonlijke sense of urgency of sense of excitement. Dat je echt iets wilt, dat je weet wat je kunt en vervolgens ook een idee of een kans ziet waar je in gelooft. “Binnen &Samhoud stimuleren we dit door met alle individuele medewerkers een persoonlijke visie te ontwikkelen. Hierin ontdekken en formuleren medewerkers waar ze goed in zijn, wat hun kernwaarden zijn, wat ze willen bijdragen aan de wereld en welk gewaagd doel ze willen bereiken de komende vijf jaar. Hier zijn al verschillende loopbaanwendingen en nieuwe bedrijven uit voort gekomen.“
Maar een persoonlijke sense of urgency is niet voldoende. De volgende stap is dat je je idee deelt met andere mensen en zorgt voor een goed team van mensen om het tot stand te brengen. In de derde plaats is het belangrijk een duidelijke visie te ontwikkelen en een verdienmodel te hebben: hoe ga je je geld verdienen? Maar het belangrijkste van al is natuurlijk het tot stand brengen en tot een succes maken. Dat kan soms moeilijk zijn, helemaal in deze crisistijd. Jeroen: “We hebben de afgelopen tijd met veel ondernemers gesproken. Samen met Universiteit Utrecht zijn we tot een aantal factoren gekomen waarvan succesvolle ondernemers in crisistijd zeggen: hierdoor zijn wij succesvol gebleven, ondanks de crisis“. Dit zijn ze:
- Verbinding en een hechte relatie met je klanten
- Onderscheidend zijn
- Focus op medewerkers
- Ondernemende innovatieve cultuur
- Inspirerende en gedeelde visie
- Discipline in de uitvoering
- Gedisciplineerde financiën
Grijze haren en wilde haren
Hennie van der Most heeft het afgelopen jaar veel van zich laten horen. Niet alleen in zijn televisieprogramma, maar ook in de politiek. Tijdens het seminar deelde hij zijn verhalen met ons. En die waren boeiend! Van oud ijzerhandelaar, via het verhuren van zijn privézwembad naar het realiseren en runnen van 18 ondernemingen. Hennie: “Je moet het simpel houden. En ondernemerschap, dat betekent creativiteit en doorzettingsvermogen. Je kunt dat niet aanleren. Het moet in je zitten. Het is een hobby.” Van der Most onderscheidt drie soorten ondernemers:
- In de eerste plaats is dat de ‘echte ondernemer’. Die bouwt iets van de grond af op of brengt een bedrijf nieuwe groei.
- Daarnaast heb je de ‘oppasondernemer’. Een heel belangrijk soort ondernemer, want die zorgt dat de boel door blijft draaien. Maar hij brengt geen nieuwe groei, want daar heb je weer een echte ondernemer voor nodig.
- “En voor de laatste soort ondernemer heb ik geen goed woord over. Dat is de ‘overname ondernemer’. Die kijkt alleen maar naar geld en rendement. Hij voelt niet de verantwoordelijkheid voor de mensen.”
“Weet je, veel mensen worden in organisaties klein gehouden. Zo van, jij hebt niet genoeg opleiding, dus je zult dit wel niet kunnen. Dat is onzin! Als je mensen verantwoordelijkheden en vertrouwen geeft, gaan ze groeien. En ik heb een paar van die zogenaamde topmanagers gehad. Op papier ziet dat er prachtig uit. Ze verdienen bakken met geld, maar ze maken niets klaar!”
Kun je tien jaar ondernemerservaring hebben als je 23 jaar bent? Ja. Ben Woldring heeft het laten zien. Tien jaar geleden startte hij met de vergelijkingssite bellen.com. De site bouwde hij met behulp van een boekje uit de bibliotheek. In de afgelopen jaren is er een compleet agglomeraat aan vergelijkingswebsites uit onstaan. Daarnaast vertelt Ben met een glimlach van oor tot oor over de meest uiteenlopende mensen met wie hij ondertussen heeft gesproken. Van Maxima, Richard Branson en Steve Balmer tot Marco Borsato. En hij heeft de meest uiteenlopende lessen geleerd, zoals de oorzaken van succes. Volgens Ben word (en blijf) je succesvol door de volgende zaken:
- Voorsprong is geen vanzelfsprekendheid
- Juist nu goed naar consument luisteren
- Lerende (platte) organisatie
- Geloven in je product
- Meedenken met klanten (en ze kennen!)
- Goede adviseur nemen
- Om kunnen gaan met tegenslagen
- Innovatief, creatief, gedreven en integer zijn
Het laatste – integer zijn – is uitermate belangrijk. Ben: “natuurlijk zijn wij benaderd door bedrijven die er graag voor wilden betalen om bovenaan onze vergelijkingslijsten te staan. Maar daar doe ik niet aan mee. Want wij hebben ons ten doel gesteld inzicht te geven in verscheidene complexe markten door middel van het aanbieden van objectieve en actuele prijs- en productvergelijkingen.”
Tot slot: vuurwerk
De afsluitende discussie tussen Ben Woldring, Hennie van der Most en Salem Samhoud was vuurwerk! De meningen liepen uiteen over de rol van adviseurs en banken en of je dingen zwart-wit moet stellen of dat je de nuance zoekt. Ja, waar liepen de meningen uiteindelijk niet over uiteen? Over het feit dat ondernemerschap belangrijk is voor een land en dat Nederland ondernemender moet worden. En daar wil een ieder zijn bijdrage aan leveren. Hennie van der Most door er met zijn DGA netwerk voor te zorgen dat ondernemers weer serieus worden genomen. Salem Samhoud door het initiëren van maatschappelijke initiatieven en het stimuleren van ondernemers door onder andere de &trepreneurial week. En Ben Woldring door vol door te gaan met het lanceren van nieuwe ideeën en daardoor een voorbeeldfiguur te zijn voor veel (jonge) Nederlanders.
Het was het slot van een succesvolle &trepreneurial week. Op naar het vervolg. De komende maanden zullen een film en een boek volgen. En in 2010 komen er weer nieuwe initiatieven. Want ondernemerschap kun je leren.
Geloof, hoop en perspectief
Door Joop Alberda
Onlangs was ik twee dagen lang te gast in Brussel bij de Europese Commissie, waar ik onder andere een ontmoeting had met Neelie Kroes. Ik was daar met dezelfde groep mensen met wie ik in november 2008 ook in Amerika was om de historische overwinning van Obama van dichtbij mee te maken. Mijn Brussel ervaring kan ik samenvatten in drie woorden: geloof, hoop en perspectief.
GELOOF niet zomaar wat media zeggen
Het nieuwe geloof is de media, zo lijkt het. In ons democratische bestel zijn beelden echter anders dan de werkelijkheid die je ter plaatse waarneemt. Dat is geen nieuws, ik weet bijvoorbeeld dat Joop Alberda de laatste 13 jaar niet is veranderd in de ogen van de media. Voor velen ben ik vereeuwigd op 4 augustus 1996. Toen wonnen de volleybalmannen goud in Atlanta. Tot op de dag van vandaag ben ik die Joop Alberda. De impact van zo’n gebeurtenis is enorm. Het is fascinerend, en in zekere zin ook beangstigend.
In Brussel hadden we een ontmoeting met een journalist die verslag had gedaan van het recente bezoek van Barack Obama aan Brussel. Een vileine analyse was het. Maar is het de waarheid? Ik ben blij dat ik heb kunnen zien hoe de praktijk werkt. Dat gaat als volgt. De politieke vergadering waar Obama aan deelnam speelde zich af achter gesloten deuren. Vervolgens gaan tientallen woordvoerders in de slag met 3000 journalisten. Niemand van hen was bij de vergadering, maar het verhaal dat ze maken, brengen ze als de waarheid.
De snelheid van de media, je moet goed zijn in het verkondigen van oneliners, leiden tot vervlakking van de politieke arena. Maar het zijn niet alleen de media die dat in de hand werken. Het is ook het systeem van spreken in het parlement. Er mag continu worden geïnterrumpeerd. Als Balkenende zijn visie zou willen geven op democratie, op het nieuwe leiderschap, op de toekomst van ons land, dan wordt hem dat onmogelijk gemaakt. Hij krijgt eenvoudigweg niet de kans zijn verhaal af te maken, dankzij de interruptiemicrofoon. Als toeschouwer haak je uiteindelijk af. Andersom is het gebeurd dat Geert Wilders 3 minuten de tijd kreeg om uitleg te geven over zijn film Fitna. Wilders werd echter zo vaak in de rede gevallen, dat zijn toelichting uiteindelijk anderhalf uur in beslag nam. Zou het helpen als die spelregels eens worden aangepast?
HOOP is gevestigd op de toekomst
In de toekomst moeten we hopen dat hoor en wederhoor niet leidt tot een virtuele kakofonie; mensen twitteren er inmiddels lustig op los. We discussieerden over de journalistieke principes van de toekomst en over de manier waarop jongeren en ouderen in de toekomst communiceren. Jongeren hebben een ingebouwde rode vlag die gaat wapperen zodra ze worden geconfronteerd met media. Zij weten dat veel van wat ze zien en lezen, niet waar is, of in elk geval subjectief. Ouderen vinden hun weg steeds gemakkelijker in de online media. Een interessante vraag is of de gedrukte krant wel blijft bestaan. Of zitten we straks allemaal met een Kindle op schoot? Onder deze discussie ligt een veel diepere discussie. Die gaat over de nieuwe democratie, over leiderschap en over samenhang in de samenleving.
We hadden ook een korte ontmoeting met Neelie Kroes. Die ontmoeting was indrukwekkend. Ze is een zeer vitale vrouw met een stijl van openheid: helder, duidelijk en transparant. En zo benadert ze ook de vraagstukken die op haar bureau komen te liggen, zoals de vraag of het mogelijk is of publieke en private omroepen zouden kunnen samenwerken. Zij vindt van wel, mits je de geldstromen goed scheidt en je er een transparante bedrijfsvoering op na houdt.
PERSPECTIEF voor mensen leidt tot verbinding
Brussel was tegelijkertijd een soort reünie van een groep mensen met wie ik ook in november vorig jaar de Verenigde Staten bezocht, om de presidentsverkiezingen van dichtbij mee te maken. Die groep mensen is uniek. Bij binnenkomst voel je al de eenheid die is ontstaan toen we de ‘Obama mania’ beleefden en getuige waren van het historische moment dat Barack Obama werd gekozen tot president van de Verenigde Staten. Deze groep is hecht en heeft een eenduidig karakter van nieuwsgierigheid, kennis willen delen zonder verborgen agenda’s. Kortom, openheid. Met zo’n groep zulke indrukwekkende evenementen meemaken schept een eeuwigdurend energieverband. Hetzelfde is gebeurd toen we met &Samhoud in Washington waren bij de inauguratie van Barack Obama.
Laten we die energie blijven bundelen. Together we’ll build a brighter future.
Gezondheid op de werkvloer, een serieus management issue!
Steeds vaker ontmoet ik mensen in mijn werk die klagen over hun gezondheid. Ze voelen zich niet fit en voelen veel druk van hun werk. Ze weten zelf best waar het aan ligt: te weinig beweging, te weinig slaap, slechte eetgewoonten. Maar ze zijn niet in staat om hun gedrag te doorbreken. Als adviseur help ik niet alleen bij het realiseren van doorbraken op organisatieniveau, ik help ook bij het realiseren van persoonlijke doorbraken. Die twee staan niet los van elkaar, ze horen juist bij elkaar: ze moeten samengaan om een duurzame verandering teweeg te brengen.
Gezondheid bij &Samhoud
&Samhoud is voor het tweede achtereenvolgende jaar verkozen tot Great Place to Work. Dat is uniek, zeker als je de hoge werkdruk in overweging neemt. Ons uitgangspunt is dat we topsport bedrijven. Topsporters zijn er bij gebaat om lichamelijk topfit te zijn. Zij wisselen inspanning af met ontspanning. Het middagslaapje is net zo belangrijk als de training in het krachthonk. Bij &Samhoud doen we geen middagdutjes maar we besteden we wel veel aandacht aan lichamelijke gezondheid. Twee keer per jaar doet elke medewerker een energiemeting en wordt conditie, hersenactiviteit en stressniveau bekeken. Op basis van de uitkomsten wordt zo nodig een advies gegeven aan betreffende medewerker. Daarnaast letten we op voeding; er is altijd voldoende fruit en groente binnen handbereik. En we beschikken over een wellness ruimte, met floating tub, massagebed. Een dag per week is er een wellness deskundige aanwezig bij wie medewerkers terecht kunnen.
Lichamelijke gezondheid helpt ons het hoge werktempo te kunnen volhouden. Want we zijn veeleisend. Onze klanttevredenheid in het eerste kwartaal van 2009 was gemiddeld een 9. Medewerkertevredenheid en tevredenheid over medewerkers moet navenant zijn, want zij zijn het die waarde toevoegen aan klanten.
Verbinding
Maar lichamelijke gezondheid betrekken we niet alleen op arbeidsproductiviteit, het is ook gerelateerd aan onze visie. Het hoger doel uit de visie van &Samhoud luidt: ‘Together we’ll build a brighter future. Wij realiseren doorbraken door het inspireren en verbinden van mensen.’ Verbinden van mensen leidt dus tot de gewenste doorbraken in organisaties. Onze werkwijze is dat wij ook volledig verbonden zijn met onze klant. We willen gezamenlijk een veranderproces doorlopen. Verbinding moet er dus ook zijn op persoonlijk vlak, tussen mensen. En om verbonden te zijn met elkaar, moet je verbonden zijn met jezelf. Verbinding speelt zich af op 4 niveaus: emotioneel, spiritueel, rationeel en fysiek.
Fysieke verbinding met jezelf, dat heeft betrekking op je lichamelijke gezondheid. Voor mij persoonlijk geldt dat ik sinds september 2008 een intensief programma volg om af te vallen. Dat afvallen is inmiddels gelukt, maar ik wil graag zo blijven. En dat kost tijd en begeleiding. Bij &Samhoud hebben we niet alleen de faciliteiten, we stimuleren medewerkers ook om een contract met zichzelf op te stellen over het managen van de persoonlijke energie. Elk persoon heeft verschillende behoeften, daarom werkt energiemanagement het best als het op maat is.
Terug naar de klant en zijn of haar gezondheid. Vanwege onze manier van werken, komt vroeg of laat ook de lichamelijke fitheid van de klant ter sprake. Wij werken samen in intensieve, energievretende verandertrajecten waarbij mensen veel verantwoordelijkheid dragen voor medewerkers. Ze moeten dan ook verantwoordelijk zijn voor zichzelf.
Harvard Health
Onze aandacht staat niet op zichzelf. Onlangs kwam ik terecht op de website van Harvard Health. Deze website speelt in op de groeiende behoefte aan gezondheid in het bedrijfsleven en in de maatschappij. Meer dan 50 rapporten en boeken over gezondheid zijn er te vinden en talrijke artikelen. De website drijft op de expertise van de 8000 geneeskundigen van Harvard Medical School. Een schat aan informatie is er te vinden, voor wie een duwtje in de rug nodig heeft om op basis van wetenschappelijk onderzoek bevestiging te krijgen van het aloude spreekwoord ‘een gezonde geest in een gezond lichaam.’
Ik doe hier een kleine greep uit dat enorme aanbod.
Lichaamsbeweging
‘Als iets in de buurt komt van eeuwige jeugd, dan is het beweging. De voordelen van bewegen zijn bewezen en er zijn vrijwel geen neveneffecten. Als er een pil voor was, dan zou iedereen die innemen.’ Dat zegt een deskundige arts in een artikel over lichaamsbeweging.
Beweging verkleint het risico op ziekte, houdt je botten sterk en gezond, je blijft vitaal en heeft een positieve invloed op je stemming en je functioneren. Talrijke onderzoeken tonen aan dat fitheid langer doet leven. Een van die onderzoeken toont aan dat vrouwen die na hun 65e begonnen met 1 a 2 kilometer wandelen per dag, half zoveel kans maken om te overlijden aan hartfalen of kanker dan hun leeftijdgenoten die dat niet doen. Een ander onderzoek toont aan dat het leiden van een normaal leven voor mannen betekent dat ze 1,3 jaar langer leven. Voor vrouwen is dat 1,5 jaar. Mannen die zeer actief zijn en veel bewegen, kunnen er van uitgaan dat ze 3,7 jaar langer leven en vrouwen 3,5 jaar. Zelfs tuinieren helpt. Een uurtje tuinieren per week vermindert de kans op hartfalen.
Een zeer hoopvolle conclusie tenslotte komt uit een onderzoek naar lichaamsbeweging onder mensen van 65 jaar en ouder: het is nooit te laat om te profiteren van de voordelen van lichaamsbeweging. Begin je na je 65e, dan blijkt dat je tussen de 3 en 5,7 jaar langer leeft, afhankelijk van de mate van activiteit. Bovendien blijven de gebreken die met ouderdom komen, langer uit.
Klimaatverandering bedreigt de volksgezondheid
Experts zijn het er over eens dat de effecten van klimaatverandering verstrekkend zullen zijn. Vaak worden die effecten in verband gebracht met de natuur en het milieu. Maar klimaatverandering bedreigt ook de volksgezondheid. Als de aarde opwarmt, zullen er meer natuurrampen zijn, met gewonden en doden tot gevolg. Denk aan orkanen, overstromingen en grote natuurbranden. Maar ook bacteriën en insecten die gedijen in warm water, zullen in aantal toenemen. Denk aan Malaria of de ziekte van Lyme die een gevolg is van tekenbeten. Door de dunner wordende ozonlaag zijn mensen meer blootgesteld aan ultraviolette straling, wat kan leiden tot huidkanker. De stijging van de temperatuur brengt ook met zich mee dat bepaalde gewassen en planten talrijker zullen worden die astma en allergieën kunnen veroorzaken.
Tips voor thuis om het klimaat te helpen veranderen:
-
Neem de fiets of loop vaker. Je blijft fit, je hoeft de verwarming minder vaak aan te zetten en de uitstoot van je auto neemt af
-
Eet minder vlees. Koeien produceren zeer schadelijke gassen, help mee de vraag naar koeienproducten te laten afnemen
-
Wordt een ‘locavoor’. Kies voor lokaal geteeld voedsel. Dat helpt je geld uitsparen die anders nodig is voor bemesting, insectenverdelgers, transport en opslag
-
We volgende auto wordt een nog zuiniger auto
-
Isoleer je huis beter en schaf zonnepanelen aan
RLS (Restless Legs Syndrome)
Extreem productieve mensen zullen het wellicht ontkennen, en het komt niet voor in de excelsheets van organisaties, maar slapen is zeer productief. Om efficiënt en creatief te zijn gedurende de dag, is het essentieel om je geest rust te geven. Slapen is ook belangrijk voor je lichaam, je spieren en gewrichten krijgen dan tijd om te herstellen. Niets is dus erger als je niet kunt slapen. Een van de oorzaken van slapeloosheid is RLS (restless legs syndrome). Geschat wordt dat 1 op de 10 last heeft van onrustige benen. Eenmaal in bed, dan krijgen ze de onbedwingbare neiging om hun benen te bewegen. Er zijn medicijnen voor, maar het beste helpt lichaamsbeweging, niet roken, geen alcohol en geen koffie.
Positieve psychologie: benut de kracht van geluk, persoonlijke kracht en oplettendheid
In een recente publicatie van Harvard Medical School staat dat economisch zwaar weer de perfecte omstandigheid is om je voordeel te halen uit positieve psychologie. ‘Positive Psychology’ is momenteel de meest populaire studie op Harvard University. Veel onderzoeken tonen aan dat Positieve emoties invloed hebben op een beter en langer leven. Tobben, boosheid en agressie leiden tot vernauwing van bloedvaten en tot hogere bloeddruk. Veel van dit soort emoties verhogen het risico van hartfalen. Uit een onderzoek van Harvard School of Public Health blijkt dat mensen die hoopvol zijn gestemd, minder kans hebben om ziekten te ontwikkelen. Wetenschappers zijn het er over eens dat geluk neurologisch en fysiologisch steeds beter is te verklaren.
Positieve Psychologie spitst zich toe op de volgende persoonlijke eigenschappen:
-
Maak gebruik van de positieve gebeurtenissen in je leven
-
Ontdek en gebruik de sterke kanten van je karakter
-
Realiseer flow
-
Oplettendheid is een kracht die je kunt inzetten voor je eigen welzijn
-
Ontwikkel dankbaarheid
-
Geniet er van plezier te maken
-
Leid een betekenisvol leven
Verbinding begint bij jezelf: rationeel, emotioneel, spiritueel en fysiek!
Van jongs af aan heb ik begrepen dat verbinding belangrijk is, om te leven, om plezier te hebben, maar ook om te winnen, met mijn voetbalelftal bijvoorbeeld. Later, toen ik halverwege de twintig was, manifesteerde dit gevoel zich plotseling. Ik was in Afrika, in Soweto. Daar stond aan de kant van de weg een meters hoog reclamebord, een enorme groepsfoto met gele, zwarte, rode, blanke mensen en boven hun hoofden de tekst ‘Together we’ll build a brighter future’. Dat bord met die stralende boodschap stond daar tegen de achtergrond van de zichtbare armoede van Soweto. Dat was het beeld dat ik al van kinds af aan had gezocht, onbewust, en dat nu op mijn pad kwam. Ik wist meteen: dit is mijn hoger doel, samen de wereld beter maken.
Want, een ‘brighter future’ maak je niet alleen. Die maak je samen, en moet je samen willen maken. Mijn missie werd het om mensen met elkaar te verbinden en mijn hoger doel met hen te delen. Ik zocht mensen op die er meer van wisten, las boeken, studeerde, en bestudeerde de wereld. Sindsdien is mijn hoger doel altijd bewust aanwezig op de achtergrond van alles wat ik doe: thuis, op mijn werk en in de samenleving.
Wat is verbinding?
Ik verkeer in een permanente staat van verbinding. Mijn inner voice herhaalt telkens: Together we’ll build a brighter future. Met mijn moeder, mijn vrouw en mijn kinderen heb ik de sterkste verbinding. Elke dag stel ik mijzelf de vraag: wat waren de momenten van verbinding vandaag?
Verbonden zijn is in contact zijn met een ander, geraakt zijn door een ander, bij een ander willen zijn, samen willen ondernemen, praten. Het begint allemaal bij het individu. Op zoek naar liefde en vrijheid, verbindt het individu zich. En zo ontstaat een gemeenschap, waarbinnen het individu op zichzelf kan staan.
Je verbinden met een ander kan pas als je verbonden bent met jezelf. De mens is een vat van ervaringen, een vat van emoties, een vat van fysieke kracht, een vat van spiritualiteit. Die grootsheid moet je begrijpen, ook van een ander. Jezelf beter begrijpen kan door zelfreflectie:
-
wie ben ik?
-
wat wil ik?
-
wat voel ik?
-
waar wil ik naartoe?
-
met wie?
-
met wie verbind ik me dan?
Echte verbinders hebben een open houding en zijn kritisch. Ze streven iets na in het leven, hebben oprechte aandacht voor een ander en leven in het nu. Wat ik nastreef is verbinding.
Het is een queeste, het is heel hard werken. Dat is het goud dat ik wil maken, net als de alchemist. Je moet dingen uitproberen en samenvoegen, tot je de juiste timing hebt gevonden, de juiste plek hebt ontdekt en de juiste mensen hebt ontmoet.
Vier niveaus van verbinding
Verbinding met jezelf speelt zich af op vier niveaus:
-
Spiritueel; stel je jezelf regelmatig vragen over zingeving, over waartoe je op aarde bent?
-
Rationeel; formuleer je bewust concrete doelen voor jezelf, en zijn die haalbaar, passen ze bij je?
-
Emotioneel; is je gemoedstoestand voldoende in balans, ben je blij, gelukkig, kwaad, verdrietig, en hoe ga je om met je gevoelens?
-
Fysiek; zit je lekker in je vel, letterlijk? Voel je voldoende hoe je lichaam reageert op extreme situaties van vermoeidheid of stress of euforie?
Als je in contact bent met deze vier elementen, dan heb je verbinding met jezelf. Als je verbinding hebt met jezelf, ben je beter in staat je te verbinden met een ander.
Schijnverbinding
En echte verbinding met de ander is nagaan of je op alle vier de niveaus, dus spiritueel, rationeel, emotioneel en fysiek, verbinding hebt. Heel vaak is er alleen een emotionele band tussen mensen. Dat noem ik schijnverbindingen. En die bestrijd ik. Ik ben niet bang om mensen te confronteren, dat het ‘goed voelt’ is niet voldoende. Je moet ook gezamenlijk resultaten willen behalen.
Het begint allemaal bij jezelf, bij zelfreflectie. Wees eerlijk tegen jezelf: zijn je gedachten echt of zijn het schijngedachten? De mens heeft veel betoveringen in zichzelf. Natuurlijk, geniet daarvan. Maar niet te lang, keer snel terug naar de realiteit.
Mijn lichamelijk gewicht
Emotioneel en spiritueel heb ik altijd een goede verbinding met mezelf gehad. Het rationele element heb ik in de loop van de jaren ontwikkeld, en dus ben ik ook cognitief in verbinding met mezelf. Schijnverbinding was er altijd op het vlak van mijn eigen lijf, mijn fysiek. En dat was echt schijnverbinding. Ik was niet eerlijk tegen mezelf, verzon altijd redenen waarom ik vooral niet met mijn lijf rekening hoefde te houden. Ik ben een voetballer van huis uit. Dus mijn basisconditie was en is altijd goed geweest. Niet al te veel reden om me zorgen te maken, dus. Maar ik had last van overgewicht. Als ik moe word, als ik een bepaalde druk voel van werk of anderszins, dan ga ik eten. Je kon aan mij ook altijd zien of ik lekker in mijn vel zat of niet.
Sinds september vorig jaar ben ik eindelijk begonnen aan een traject om af te vallen. Definitief. En dat is gelukt. Ik ben in de afgelopen maanden 16 kilo afgevallen en houd mijn gewicht nu op peil. Dat vraagt discipline, ik moet bijvoorbeeld de beroemde middagsnack die altijd in klantensessies worden geserveerd, laten staan, naast andere dingen die ik niet meer eet.
Een aderlating is het geenszins. De verbinding met mijn lijf heeft me heel veel kracht en energie gegeven.
Verbinding: elke dag, op elk moment
Mijn grote uitdaging ligt in het integreren van de liefde voor mijn gezin met de liefde voor de samenleving. Het intieme gezinsleven, het ‘égoisme à deux’ moet ik namelijk zo nu en dan achterlaten om verbinding te maken met het geheel, met de samenleving, met werk.
Natuurlijk kan ook ik niet altijd met alles en iedereen verbonden zijn. Je moet kiezen. Voor mij geldt dat alle vier niveaus moeten kloppen: spiritueel, rationeel, emotioneel en fysiek.
Dat is ware verbinding.
