De film 'This is it' is een les over leiderschap!
Twee keer ben ik naar de film This is it! geweest. Ik was verrukt en verward door Michael Jackson, een man met meer gezichten. De film gaat over de voorbereidingen op de concertreeks van Michael Jackson die er nooit zal komen omdat de zanger vlak voor de première overleed. Het is een uniek document dat niet alleen de laatste dagen toont uit het leven van de King of Pop, maar het laat ons ook zien hoe hij invulling gaf aan leiderschap.
In This is it! werpt ‘MJ’ het masker af dat hij zich in de afgelopen 20 jaar heeft aangemeten. Dat masker dicteerde de media. Wacko Jacko was een vreemde snuiter geworden. In de film zien we echter uitsluitend de artiest Michael Jackson: rasperformer, bijzonder getalenteerd, perfectionist, teamworker en inspirator voor alle mensen met wie hij werkt. Geniale mensen zijn misschien wel een beetje gek. Hij blijkt een spiritueel mens, vertelt fotograaf Dilip Metha in het oktobernummer van tijdschrift Hollands Diep; Jackson wilde begin jaren ’90 met hem een boek maken over spiritualiteit.
Genie
Bij het liedje Billy Jean staat er een man op het podium die laat zien wat show is, een professional in hart en nieren. Met de ‘slide’ van James Brown, de beroemde moonwalk en vooral de subtiele bewegingen met zijn hele lijf die exclusief toebehoren aan Michael Jackson zelf, brengt hij zijn toeschouwers in extase. Michael Jackson kent zijn eigen repertoire, zijn muziek, de arrangementen, de show, de dans, de teksten en de boodschap. Alles, alles, alles, compleet uit zijn hoofd. Hij geeft zich zo over aan zijn muziek en zijn werk dat het een spiritueel niveau bereikt. En dat diepere niveau verlangt hij van de hele crew.
Verpakken van de boodschap
Maar zijn genialiteit beperkt zich niet tot de moves en de zang. Michael Jackson wil mensen in het hart raken: ‘Ik schrijf liedjes om de wereld beter te maken. We verwoesten de aarde, daarvan wil ik de mensheid bewust maken. Het begint bij ons, bij de man in the mirror. Stand up! Stand up!’ Hij gebruikt moderne techniek om films, muziek en lichteffecten samen te brengen tot een hechte show. Jackson beheerst het, hij weet exact wat er gebeurt. Als de regisseur vraagt hoe te timen bij de inzet van een liedje waarbij Michael Jackson moet reageren op videobeelden die achter zijn rug worden getoond op een groot scherm, antwoordt hij: ‘Maak je geen zorgen, ik voel wanneer ik moet invallen.’
Spiritueel leiderschap: discipline vanuit het hart
Michael Jackson staat geen seconde stil. Hij beweegt zich voort door de repetities met passie, talent en discipline. Hij omarmt iedere deelnemer aan de show. Het moet liefde zijn, vooral naar het publiek toe. Over zijn oormonitor zegt hij: ‘It sounds like a fist in my head. Can you turn it down? I’m trying to adjust to the inner ears’.
Zichtbaar geëmotioneerd door zijn eigen liedjes die hij misschien al duizenden keren heeft gezongen, probeert hij de rest mee te krijgen. Heel vaak door alleen het woord ‘LOVE’ te roepen. Zijn discipline komt recht uit het hart. En soms mondt dat uit in extreme momenten, zoals de spontante samenzang aan het eind van ‘I just can’t stop loving you’. Dan gaat hij heel erg diep en vergeet even dat hij zijn stem moet sparen.
Of het moment dat hij vraagt of de piano zacht wil inzetten. Zichtbaar geraakt door de muziek zegt hij tegen de pianist: ‘God bless you!’ Langzaam zie je dat Jackson zijn doel bereikt: totale overgave van iedereen in de show!
Aan het eind van de film geeft hij een speech aan de hele crew: ‘Heb vertrouwen, word niet nerveus, we gaan op een prachtige reis, ik wil die mooie ervaringen met jullie delen, we gaan naar plaatsen die we nog niet hebben gezien, zullen mensen ontmoeten die we nog niet hebben gezien. Hou van elkaar, we all are one!’
Feedback als basis van verbinding
De manier waarop Michael Jackson praat tegen de muzikanten, de achtergrondzangers, de regisseur of de dansers, heeft telkens die spirituele lading die hij zo graag wil meegeven. Het is boeiend om te zien hoe hij feedback gebruikt als basis voor verbinding. Zo geeft hij aanwijzingen aan zijn muzikanten. Ze moeten beter spelen, het moet funkier, de timing moet net anders. En dan voegt hij toe: ‘It’s all for love! Nourish by it!’ Ofwel, omarm de muziek, hou ervan. Besef waarom we hier staan met welke boodschap aan het publiek.
In Beat It zit een gitaarsolo waarbij hij de gitariste verzoekt alles te halen uit de hoogste noot: ‘This is your moment.’ Een andere gitarist zegt: ‘Zijn aanwezigheid is bijzonder. Optreden met Michael Jackson is een ‘thrill’. Michael is een professional. Hij raakt de diepste emoties bij iedereen.’ Ook kledingdesigners worden getriggerd om het beste uit zichzelf te halen: ‘We push the boundaries because that’s what Michael is like.’ En de dansers krijgen te horen: ‘Op het podium ben jij de extensie van Michael Jackson, live up to it!’
Effectief leiderschap
Deze mensen zijn zo ongelooflijk goed in wat ze doen, en iedereen kent zijn rol, er heerst totale discipline in de groep. Jackson bereikt wat hij wil bereiken. Maar is hij daarmee een goede leider, een voorbeeld voor iedereen?
Voor de mensen met wie hij daar werkt zeer zeker.
Voor mij ook, tot op zekere hoogte. Spiritualiteit trekt mij aan, en Michael Jackson heeft het zeker, maar ik blijf toch ook die controversiële figuur zien met dat vreemde bleke gezicht.
Voor het managementteam van een financiële dienstverlener voor wie wij als adviesbureau werken is hij zeer zeker niet de leider die de juiste snaar raakt. Dat weet ik omdat ik ze heb gevraagd om de film ook te gaan zien en mij hun commentaar terug te geven. Zij zagen een bijzonder volgzame crew, die de hele tijd zei: ‘Anything else, Michael?’ Deze leider staat volgens hen te veel op een voetstuk. Daardoor kwam de boodschap van liefde en een betere wereld niet aan bij dit managementteam. De leider mist hier dus zijn doel.
Mensen zijn niet hetzelfde, en een goede leider weet dat. Hij of zij zoekt altijd een evenwicht tussen ratio, emotie en spiritualiteit om de boodschap over te brengen. Doorslaan in een van die drie werkt averechts. Behalve bij iemand als Michael Jackson die genialiteit afwisselt met gekte.
