&samhoud blog

Door Salem Samhoud

Een paar weken geleden deed ik de uitspraak ‘zzp-ers creëren geen waarde’. Het leidde tot druk twitterverkeer en een aantal blogs. Als je zo’n uitspraak doet dan kun je reactie verwachten. En als je reacties krijgt dan moet je reageren. Afgelopen woensdag was daarvoor het moment. Ongeveer 60 zzp-ers kwamen op mijn uitnodiging bij elkaar in het Huis van Verbinding in Utrecht voor een avond gratis les in ondernemerschap en waardecreatie.

Er waren vooral veel vragen die we met elkaar bediscussieerden. Allereerst beantwoordde ik de vraag waarom ik deze uitspraak heb gedaan? Mijn antwoord was en is dat Nederland niet ondernemend genoeg is en daar maak ik me zorgen om. Ons land daalt op de ranglijst van innovatieve landen en als ik bijvoorbeeld kijk naar Azië, waar ik vaak kom omdat wij daar een kantoor hebben, dan zie ik een heel andere dynamiek van heel veel jonge mensen, van veel innovatie en ondernemerschap. Het is een kwestie van tijd voor zij ons inhalen. Gistermorgen nog sloeg ik de Volkskrant open en daar stond een onderzoek van het World Economic Forum beschreven. Conclusie: Nederland duikelt uit de top 10 van innovatieve landen op het gebied van ICT. Wij raken gewoon achter.

Vervolgens legde ik uit wat mijn stelling is.

Zzp-ers zijn over het algemeen gericht op de korte termijn. Welke samenwerkingsvorm ze ook kiezen, het gaat vaak om klussen of projecten die niet langer dan een half jaar duren. Samenwerking tussen zzp-ers onderling in netwerkorganisaties, in cocreatie of als coöperatie hebben vaak een positief effect, laten we zeggen 1 + 1 = 3.

Mijn stelling en ervaring is echter dat je pas duurzame waarde creëert als je je voor langere tijd verbindt aan mensen: medewerkers/netwerkcollega’s, klanten en maatschappij. Met &samhoud werken we altijd tussen de 3 en 7 jaar voor klanten. Je wordt dan onderdeel van een organisatie, je wordt collega, je wordt mede-eigenaar van de uitdagingen van een organisatie en je wordt medeontwerper van een succesvolle toekomst voor zo’n organisatie. En je wordt medeverantwoordelijk voor het resultaat. Zo’n lange termijn samenwerking heeft een extreem positief effect: 1 + 1 wordt dan 8 of 10, is onze ervaring.

Mijn stellingname zegt niets over de kwaliteit van zzp-ers: 20% is extreem goed in wat ze doen, 60% is middelmatig en 20% is slecht. Die verhouding geldt net zo voor mensen in loondienst.

Maar de centrale vraag is wat die kwaliteit oplevert en waard is. Wat ben jij waard? Hoeveel waarde voeg je toe? Wat creëer je?

Deze vragen leverden goede discussies op. De zzp-ers waren kritisch maar ook nieuwsgierig en opbouwend. De discussies leverden het volgende inzicht op: welke achterliggende waarde creëert de waarde die jij toevoegt? Kun je dat berekenen? In het economisch verkeer is alles terug te voeren op euro’s en je moet jezelf altijd dwingen dat ook te doen. Dat is moeilijk, want waarde is een subjectief begrip. Waarde bestaat deels namelijk uit een emotionele component. Zo heeft een vaas met tulpen voor de een geen enkele waarde en voor de ander heeft het juist weer heel veel waarde: sfeer, attentie, waardering. En hoeveel wil je daar voor betalen? En de andere kant van de medaille is: wat durf je te vragen voor een bos tulpen of voor de diensten die jij aanbiedt? Een van de deelnemers gaf het voorbeeld van zijn hulp in de huishouding. Die krijgt elke twee weken 30 euro om schoon te maken. Thuiskomen in een schoon huis geeft hem zo’n goed gevoel dat het hem misschien wel 100 euro waard zou zijn. Sterker, deze deelnemer voelt zich soms ietwat schuldig dat hij maar 30 euro hoeft te betalen voor deze waardevolle dienst.

Natuurlijk, de markt voor zzp-ers is transparant. Veel hangt dus af van vraag en aanbod. En juist daarom is het noodzakelijk om je toegevoegde waarde concreet te maken. In een dalende markt, zoals nu, verlagen mensen hun tarieven om zich niet uit de markt te prijzen. Een paar mensen echter verhoogden recentelijk juist hun tarief. Een van die mensen gisteravond was een psycholoog. Zij heeft, zoals ze zelf zegt, de ‘durf’ gehad om haar tarief te verhogen. Omdat ze ook de ‘overtuiging’ heeft dat ze die waarde toevoegt. Zij maakte op mij een zelfbewuste indruk.

Hoe zelfbewust de aanwezigen zijn, konden ze zelf ervaren toen we ingingen op hun persoonlijke visie. Mensen werd gevraagd om stil te staan bij de vier vragen die je moet beantwoorden om je persoonlijke visie te kunnen formuleren: waarom besta je (hoger doel), waarvoor ga je (gewaagd doel), waar sta je voor (kernwaarden) en waar ben je extreem goed in (kernkwaliteiten)?

Het was interessant om te ervaren dat lang niet iedereen die vragen goed kon beantwoorden voor zichzelf. Terwijl een van de belangrijke uitkomsten van de avond was dat zzp-ers zelfontwikkeling belangrijker vinden dan geld en klanten. Mijn oproep was dan ook: je hebt ervoor gekozen om zzp-er te worden, je zelfontwikkeling staat centraal. Waar gaat dat toe leiden? Wat komt er na deze fase van zelfontwikkeling? Hoe creëer je waarde op de lange termijn?

Zzp-ers moeten zichzelf dwingen om ondernemender te denken, strategischer te denken en kritischer te zijn naar zichzelf. En ik roep ze op na te denken over hoe ze kunnen samenwerken op de lange termijn. Want dat leidt tot duurzame waarde. Iedereen moet verantwoordelijkheid nemen, voor de ander en voor de samenleving. En niet alleen voor zichzelf.

Eens te meer deed het Huis van Verbinding haar naam eer aan. Ik vond het een waardevolle avond. Let’s twitter!

Salem