&Samhoud blog

De eerste dag van onze reis naar Zuid-Afrika heeft geleid tot veel reflectie. Het programma is zo vol met indrukken en ontmoetingen dat je niet veel tijd hebt om ze te verwerken.

We begonnen de dag met een bezoek aan het Apartheidmuseum, in Johannesburg. De wetten die Apartheid bezegelden hangen op een grote muur onder elkaar. Een lange lijst is het. Het is dankzij die verankering in de wet dat Apartheid zo lang heeft kunnen bestaan.

Het einde van Apartheid ging gepaard met veel geweld en bloedvergieten. De hevigheid van de doorbraak naar een democratisch bestel met gelijke rechten voor iedereen wordt misschien wel het meest intens gevisualiseerd door de honderdduizenden zwarte Zuidafrikanen die oprukken door de straten. Een deinende massa van mensen die springend en stampvoetend door de straten golft. Ze dansen de toyi toyi, een van oorsprong Zimbabweaanse dans en als je dit ziet dan weet je: hier is geen ontkomen aan.

Het einde van dit verhaal is de historische vrijlating van Nelson Mandela. Denk je. Want tussen zijn vrijlating in 1990 en de uiteindelijk afschaffing van Apartheid in 1994 vielen er meer slachtoffers dan in de periode daarvoor. Het was de periode van zware onderhandelingen over de grondwet en de gelijke rechten.

Nelson Mandela zat 27 jaar lang in de gevangenis. Daarnaast voelt het alsof deze hele samenleving tussen 1948 en 1994 gegijzeld is geweest. Tussen 1994, toen het systeem werd afgeschaft en plaatsmaakte voor een democratie met de gevleugelde woorden ‘one man, one voice’, en nu liggen slechts 16 jaar. Dit land ontwikkelt zich, krabbelt op en wij kunnen nu als ‘blanke’ Nederlanders wandelen en fietsen door Soweto. Weliswaar onder begeleiding, maar toch. We zijn meer dan welkom.

Het zien van het enorme billboard met daarop de tekst ‘Together we build a brighter future’ maakt je klein en stil als je weet wat zich hier heeft afgespeeld. En tegelijkertijd besef je dat deze boodschap zo belangrijk is.