&samhoud blog

Wat een genot om de hele dag in de inhoud te duiken, ook al is het een stoomcursus! We zijn gisteren en vandaag overstelpt met modellen en hebben doordat we gisteren ook met 15 man uit eten zijn gegaan, nauwelijks tijd gehad voor reflectie. Wat is allemaal de revue gepasseerd? We zijn begonnen met de ‘strategic triangle’. Vervolgens hebben we het thema leiderschap uitgediept, waarbij een verschil werd gemaakt tussen ‘technical’ en ‘adaptive leadership’. Omdat ‘adaptive leadership’ met name gericht is op cultuurverandering en op ‘collaborative solutions’ is een mooie verdieping te maken op ons eigen leiderschapsmodel (met name het onderdeel verbinding met mensen). Het voert te ver om dit nu uit te werken. Verder hebben we besproken wat de motieven en risico’s zijn voor de publieke sector om samen te werken met de private sector en hebben we een ‘democracy cube’ aangereikt gekregen waarin we invloed van de burger in het besluitvormingsproces gemeten kan worden. Het gaat te ver om in deze blog op alle modellen in te gaan. We lichten er hier daarom de eerste en belangrijkste uit: ‘strategic triangle’.

Stel je voor, je bent bibliothecaris en alles gaat je voor de wind. Je hebt tevreden klanten, je zit in een mooi toegankelijk gebouw, medewerkers hebben het naar hun zin etc. Totdat het nieuwe schoolseizoen begint en er ineens twee uur voor sluitingstijd allemaal jongeren na school komen binnenvallen, in jouw bibliotheek blijven rondhangen en de rust en orde verjagen. Het duurt niet lang of de eerste klachten van medewerkers en van klanten druppelen binnen. Wat ga je doen? Ga je de jongeren tot de orde roepen en hun wijzen op de regels of nog erger ga je ze de deur uitzetten? Ga je het gesprek aan met de jongeren en naar de oorzaak van het probleem zoeken en vandaaruit naar de oplossing? In hoeverre ga je het beschouwen als een privaat of publiek probleem en in dat laatste geval wie ga je erbij betrekken? Voor dit ogenschijnlijk simpele probleem biedt het raamwerk van de ‘strategic triangle’ (als diagnose instrument) houvast.

Drie componenten zijn in de strategische driehoek van belang: 1) publieke waarde 2) legitimatie/politieke support 3) capaciteit van de organisatie. Om van publieke waarde te zijn, moet aan twee vereisten worden voldaan:
1. er moet een goede balans zijn tussen de inkomsten en de uitkomsten: de overheid genereert publieke waarde ten behoeve van ‘klanten’, die de dienst ontvangen of een verplichting opgelegd wordt, én burgers in zijn algemeenheid
2. het is van belang dat de overheid integer met haar gezaghebbende macht omgaat.

Een visie, in dit geval die van de bibliotheek, kan niet zonder de instemming van de politiek gewijzigd worden. In een publieke omgeving is, anders dan in de private sector, politieke support nodig om je doelen te bereiken. Tegelijkertijd kun je nog zoveel van waarde zijn en politieke ondersteuning hebben, als je organisatie niet op orde is (capaciteit organisatie), dan gaat het niet lukken. Onder deze capaciteit valt ook de samenwerking met partners.

We doen het model te kort als we er hierna niets meer over gaan vertellen. Het sterkt ons in ieder geval in de wijze waarop we onze visie- en strategietrajecten uitvoeren bij onze overheidsklanten. Tegelijkertijd biedt het mooie aanknopingspunten voor het inrichten van succesvolle samenwerkingsvormen tussen publieke en (semi-)publieke én publieke en private organisaties. Want zowel publieke zowel publieke als private organisaties die vee te maken hebben met overheidsmaatregelen kunnen dit model goed toepassen.

Met geinteresseerden in een verdere uitleg van dit model en onze ervaringen in Boston gaan we graag mee in gesprek.

Barbara en Daphne

“Barbara en Daphne meets…”

Gisteren kennisgemaakt met alle deelnemers aan de opleiding ‘Innovations is Governance: Creating Collaborative Solutions”. Naast het nodige huiswerk hebben we natuurlijk onze counterparts goed doorgenomen in het smoelenboek. En wat valt op: er is een goede balans tussen mannen en vrouwen (het zal wel aan de ijdelheid en de inzet van photoshoppen liggen dat de vrouwelijke deelnemers er een stuk jonger uitzien), dat wij leading ladies uit Nederland de gemiddelde leeftijd gelukkig behoorlijk naar beneden halen, dat deelnemers uit heel de wereld komen (Argentinie, Nigeria, Thailand, Zuid Afrika en Nieuw Zeeland), maar het merendeel toch wel uit de VS, en dat we niet de enige uit Nederland zijn. Van de 55 deelnemers komt 9% uit Nederland. Een professor van de universiteit Twente, die ook gelieerd is aan het Dutch institute for knowledge Intensive Entrepeneurship (NIKOS), een district-directeur van Woonstad Rotterdam en de Inspecteur-Generaal van Sociale Zaken en Werkgelegenheid , een bekende van &Samhoud. De Nederlanders zitten in het kader van diversiteit niet bij elkaar in de werkgroepen, maar we komen elkaar vast in de collegezaal en tijdens de borrel tegen.

Tot zover onze voorstelling. Hoe verliep de kennismaking nu in het echt? Na het inchecken zijn we gezamenlijk opgelopen naar de Harvard Kennedy School, waar we door de twee hoofddocenten zijn verwelkomd. Archong Fung deed de aftrap en hij benadrukte het verschil tussen de klassieke opvatting van verandertrajecten (intern gericht ) bij de overheid en de moderne variant (extern gericht). Een goed voorbeeld van deze laatste variant is de gezondheidssector. Om de burgers van goede en juiste zorg te voorzien en de sector optimaal te laten verlopen, is betrokkenheid en commitment van diverse partijen nodig. Een naar buiten gerichte overheid vraagt om een nieuwe manier van werken met betrekking tot leiderschap (zonder autoriteit), samenwerking (creëren van publieke waarde boven persoonlijke waarde) en strategiemanagement (met meerdere stakeholders).

Na de inleiding hebben we de rest van de middag gespendeerd aan een nadere kennismaking met onze colega’s uit 12 landen (en uit zo’n 30 verschillende vakgebieden). Er is een aantal zeer vooraanstaande mensen in de groep met zeer indrukwekkende cases. De problemen die zij onder ogen moeten zien zijn zo wezenlijk en complex. Hierbij kun je bijvoorbeeld denken het probleem van West-Virginia, waarvan 70% van de inwoners in de mijnen werkt en aan gezondheidsproblemen leidt, of neem California waar de prijzen van schoolboeken de pan uit zijn gerezen en kinderen van school afgaan omdat hun ouders de studieboeken niet langer kunnen betalen (wegens het opdrijven van de prijzen door private partijen). Dit soort problematiek doet ons realiseren hoe welvarend we in Nederland zijn en hoe goed we het ondanks al die kritiek eigenlijk doen.
Ons staat een week vol nieuwe modellen, interessante mensen en veel kruisbestuiving te wachten. We kunnen niet wachten om met de lessen echt te beginnen!

Barbara en Daphne

Door Daphne van der Aa en Barbara de Greeff

Joehoe, we zijn in Boston! Gisterenmiddag in de kou gearriveerd, meteen ingecheckt in ons hotel en nu op weg naar de eerste kennismaking met onze medestudenten voor de opleiding: “Creating Collaborative Solutions: Innovations in Governance 2009”. Deze opleiding wordt eenmaal per jaar gegegeven aan maximaal 55 deelnemers. Doel van de opleiding is om handreikingen te krijgen en gezamenlijk na te denken over nieuwe creatieve manieren van samenwerking tussen publieke, private en non-profit organisaties, zodat zij kunnen anticiperen op de grote uitdagingen van deze tijd.

Harvard is geen Harvard als er niet een behoorlijke voorbereiding aan vooraf gaat. Ter voorbereiding hebben we de nodige casuïstieken, maar ook theoretische stukken gelezen over publieke waarde, transparantie en strategie in het publieke domein versus strategie in het private domein. Maar we hebben ons huiswerk goed gedaan. En we hebben onze vlucht optimaal benut om goed beslagen ten ijs te komen onder de vele hotemetoten (lees: interessante mensen).

In een week wordt het maximum eruit gehaald: elke dag heeft 24 uur en die wordt goed benut Het lijkt op de taalcursussen bij de nonnen in Vught. Terwijl je in Vught een week wordt ondergedompeld in een taal, word je hier van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat bezig gehouden. We beginnen elke dag om 7.45 uur in studiegroepjes van 6 personen waarin we de stof van de dag in klein verband doornemen. Om 9 uur start vervolgens ons eerste college. Na dit eerste blok volgen er nog drie van anderhalf uur, waarin we college krijgen, een case behandelen, in werkgroepen uiteen gaan of een presentatie houden. Elke dag wordt GELUKKIG afgesloten met een receptie, waarin we de ervaringen van de dag delen en genieten van een borrel. Al met al wordt het intensief, maar wat een prachtige thema’s gaan we bespreken én wat een fantastische docenten krijgen we! Daarover later meer.

Kortom, we gaan een zeer intensieve en leerzame week tegemoet, waarin we niet alleen veel kennis opdoen, maar ook nieuwe contacten. Om jullie te laten delen in onze ervaringen, houden we onze dagelijkse beslommeringen bij in de &Samhoud-blog. Wij hebben er zin in!